Trzylatek w domu to nieustanna mieszanka radości, ciekawości i… tysiąca pytań. W pewnej chwili do tych stawianych przez dziecko dołącza jeszcze jedno, tym razem nasze – rodzicielskie: „Czy to już czas na przedszkole?”
Z zewnątrz wygląda to prosto – przecież wystarczy wybrać placówkę, podpisać umowę lub złożyć wniosek. Ale każdy rodzic wie, że za tą decyzją kryje się coś znacznie ważniejszego.
Przedszkole to nie tylko zmiana w organizacji dnia i pierwszy krok dziecka w stronę samodzielności. To też moment, w którym dziecko zaczyna mieć swój własny, mały świat, a rodzic uczy się ufać, że będzie mu w nim dobrze. To nowy etap – dla obojga.
Od kiedy dziecko może iść do przedszkola?
Zgodnie z przepisami do przedszkola można zapisać dziecko, które ukończyło 3 lata w danym roku kalendarzowym. Niektóre maluchy zaczynają wcześniej – w wieku 2,5 roku, jeśli są na to gotowe. W praktyce oznacza to, że jeśli Twoje dziecko ma 3 urodziny np. w grudniu, może rozpocząć przygodę z przedszkolem już we wrześniu tego samego roku.
Warto jednak pamiętać, że w Polsce obowiązek przedszkolny dotyczy dopiero sześciolatków — więcej o tym przeczytasz w artykule: Czy przedszkole jest obowiązkowe?
Ale warto pamiętać, że gotowość przedszkolna to coś więcej niż liczba świeczek na torcie.
To połączenie dojrzałości emocjonalnej, społecznej i fizycznej, które pozwala dziecku czuć się bezpiecznie w grupie i radzić sobie w nowym rytmie dnia.
Najczęściej można to zauważyć w drobnych, codziennych sytuacjach. Dziecko, które dojrzewa do przedszkola:
-
potrafi na chwilę rozstać się z rodzicem – na placu zabaw, u babci czy w klubiku,
-
potrafi powiedzieć (albo pokazać), że czegoś potrzebuje – że chce pić, że coś je boli, że potrzebuje przytulenia,
-
interesuje się innymi dziećmi i próbuje dołączyć do wspólnej zabawy,
-
coraz częściej mówi „ja sam” i chce próbować robić rzeczy po swojemu,
-
potrafi przez chwilę skupić się na jednej aktywności – np. rysowaniu, układaniu klocków czy słuchaniu bajki,
-
szuka kontaktu z dorosłymi, potrafi przyjąć wsparcie i zaufać, że ktoś pomoże, gdy coś się nie uda.
Nie chodzi o to, by umiało wszystko – raczej o to, żeby było w drodze, aby coraz częściej chciało próbować, odkrywać, sprawdzać swoje możliwości oraz by wiedziało, że zawsze może wrócić po Twoją bliskość i otuchę.
Kiedy zapisuje się dziecko do przedszkola?
W większości miast rekrutacja do przedszkoli publicznych odbywa się na przełomie lutego i marca każdego roku. Terminy mogą się nieco różnić w zależności od miasta czy gminy, dlatego dobrze jest wcześniej zajrzeć na stronę lokalnego urzędu i sprawdzić aktualne informacje.
Rodzice wypełniają wtedy wniosek o przyjęcie do przedszkola – dokładnie opisany krok po kroku w tym poradniku Jak przygotować wniosek o przyjęcie do przedszkola. Zazwyczaj dołącza się do niego kilka dokumentów – np. potwierdzenie miejsca zamieszkania, zatrudnienia czy inne informacje brane pod uwagę przy rekrutacji.
W przypadku przedszkoli prywatnych zapisy trwają przez cały rok. To duża zaleta – bo możesz dobrać moment rozpoczęcia adaptacji do potrzeb swojego dziecka, a nie do kalendarza. W placówkach takich jak Prywatne przedszkola Warszawa rodzice często mogą wcześniej przyjść, obejrzeć sale, poznać nauczycieli i zobaczyć, jak wygląda codzienność przedszkolaków.
Warto również rozważyć ofertę placówek, które prowadzą grupy dwujęzyczne przedszkole – zanurzenie w dwóch językach od najmłodszych lat przynosi wiele korzyści rozwojowych.
Jeśli zastanawiasz się nad wyborem między placówką publiczną a prywatną, pomocny będzie artykuł: Przedszkole prywatne czy państwowe – podobieństwa i różnice
Jeśli planujesz zapis, zrób to z wyprzedzeniem – najlepiej kilka miesięcy wcześniej. Dzięki temu będziecie mieli czas, by spokojnie przygotować się do zmian, porozmawiać z dzieckiem o nowym miejscu i przejść przez ten etap bez pośpiechu.
Kiedy nie puszczać dziecka do przedszkola?
Nie każde dziecko w wieku trzech lat jest gotowe, żeby pójść do przedszkola. I to naprawdę nic złego. Każde dziecko dojrzewa w swoim rytmie – jedno z radością biegnie do grupy, inne potrzebuje jeszcze trochę czasu, bliskości i codziennej przewidywalności.
Warto jeszcze chwilę poczekać, jeśli:
-
rozstania z rodzicem kończą się silnym, długim płaczem, a dziecko długo nie potrafi się uspokoić,
-
dziecko nie potrafi wyrazić swoich potrzeb – nie mówi lub mówi bardzo niewiele,
-
ma trudność z samodzielnym korzystaniem z toalety i nie wie jeszcze, jak poprosić o pomoc,
-
reaguje lękiem na nowe sytuacje, miejsca lub kontakt z dorosłymi spoza rodziny,
-
w rodzinie niedawno pojawiła się duża zmiana – np. narodziny rodzeństwa, przeprowadzka czy rozstanie rodziców,
-
Ty, jako rodzic, czujesz, że jeszcze nie jesteś gotowa/gotowy na ten krok – rozstania budzą w Tobie niepokój, trudno Ci zaufać, iż ktoś inny zajmie się Twoim dzieckiem z taką samą troską jak ty.
To też ważny sygnał. Gotowość do przedszkola to proces, który dotyczy nie tylko dziecka, ale i Ciebie. Bo zanim maluch poczuje się pewnie w nowym miejscu, musi poczuć, że Ty też masz w sobie spokój.
Pamiętaj „nie teraz” rzadko znaczy „nigdy”. Czasem dziecko potrzebuje trochę więcej twojej pewności i obecności, żeby mogło ruszyć dalej – z ciekawością, a nie z lękiem. Maluch „czyta” emocje dorosłych i reaguje na nie szybciej, niż potrafi je nazwać. Dlatego tak ważne jest, żeby ten pierwszy krok był wykonany bez pośpiechu, z ciekawością i zaufaniem.
Kiedy wysłać dziecko do przedszkola?
Nie da się wskazać jednej daty w kalendarzu, która pasowałaby wszystkim dzieciom. Gotowość do przedszkola nie pojawia się z dnia na dzień – rośnie powoli, w codziennych sytuacjach, między zabawą a rozmową. W pewnym momencie po prostu to czujesz: Twoje dziecko będzie coraz bardziej ciekawe świata poza domem, a Ty powoli zaczniesz ufać, że sobie w nim poradzi.
Dla jednych ten moment przychodzi tuż po trzecich urodzinach, dla innych dopiero w wieku czterech lat – i jedno, i drugie jest w porządku. Bo każde dziecko dojrzewa w swoim rytmie, a każdy rodzic ma swój moment, kiedy czuje, że to już. Ważne, żeby decyzja była podjęta ze spokojem, bez presji. Żeby dziecko mogło pójść do przedszkola z ciekawością, a Ty z poczuciem, że to dobra decyzja dla was obojga. Bo przedszkole to nie koniec bliskości – to tylko nowy sposób bycia razem.
AUTOR:
Joanna Goc-Matyskiel
pedagożka, edukatorka Pozytywnej dyscypliny, trenerka TUS oraz krytycznego myślenia
